Stopa inwestycji w Polsce należy do najniższych w UE – wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego. W 2024 r. wyniosła 16,9 proc. PKB, wobec unijnej średniej 21,2 proc.
Dystans ten rośnie od dekady. W sektorze firm prywatnych inwestycje sięgnęły zaledwie 9,1 proc., czyli 70 proc. średniej unijnej. Jeszcze niższy poziom (3,6 proc.) odnotowano wśród gospodarstw domowych. Jedynie inwestycje publiczne wyróżniają się na tle UE – w 2023 r. osiągnęły 5,1 proc., co stanowi 142 proc. średniej.
Jak wskazuje raport PIE, wiele firm nie inwestuje nie z braku środków, lecz z powodu braku potrzeby, niepewności gospodarczej i obaw przed ryzykiem. Większość finansuje inwestycje z własnych środków, unikając kredytów bankowych. Przedsiębiorstwa najczęściej inwestują w kapitał ludzki, maszyny i środki transportu. Najrzadziej – w badania i rozwój, automatyzację czy AI.
Kluczowymi barierami są wysokie koszty realizacji inwestycji, niestabilne prawo, brak przewidywalności oraz trudności w zrozumieniu przepisów. Autorzy raportu podkreślają, że potrzebne jest stabilne i przyjazne otoczenie regulacyjne, a także skuteczniejsze i długofalowe narzędzia wsparcia, jak ulgi podatkowe czy preferencyjne finansowanie.