Krajowa Administracja Skarbowa zakwestionowała sposób wydatkowania 39,7 mln zł z 42,2 mln zł przekazanych w latach 2020–2023 Instytutowi Dziedzictwa Myśli Narodowej. Audyt wskazuje m.in. na niezrealizowaną inwestycję muzealną, kontrowersyjne zakupy oraz nieprawidłowości w wykorzystaniu dotacji.
Krajowa Administracja Skarbowa zakończyła kontrolę obejmującą działalność Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego za lata 2020–2023. Według ustaleń audytorów nieprawidłowości dotyczyły 94,09 proc. środków publicznych przekazanych instytucji w tym okresie, czyli 39,7 mln zł z 42,2 mln zł. Audyt został przeprowadzony po zmianie kierownictwa placówki, która obecnie funkcjonuje jako Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.
Największe zastrzeżenia kontrolerów dotyczą projektu Muzeum Dziedzictwa Chrześcijańsko-Narodowego. Na zakup nieruchomości oraz jej adaptację przeznaczono łącznie ponad 28 mln zł, jednak muzeum nie powstało. W raporcie wskazano, że nie zrealizowano planowanych prac ani nie przygotowano gotowej koncepcji funkcjonowania placówki. Audyt objął również zakup kolejnej nieruchomości, której wykorzystanie – zdaniem kontrolerów – nie było zgodne z warunkami finansowania.
Kontrola zakwestionowała także zakup kolekcji pamiątek przypisywanych Ignacemu Janowi Paderewskiemu. Z ekspertyz wynika, że część przedmiotów nie miała potwierdzonego związku z pianistą, a niektóre oceniono jako pozbawione większej wartości historycznej lub artystycznej. Wątpliwości dotyczyły również fortepianu przedstawianego jako instrument należący do Paderewskiego, którego autentyczności – według audytu – nie udało się potwierdzić.
W raporcie znalazły się również zastrzeżenia dotyczące Funduszu Patriotycznego oraz realizacji projektów finansowanych z darowizn. Nowe kierownictwo Instytutu poinformowało, że współpracuje z organami kontrolnymi i złożyło już zawiadomienia do prokuratury dotyczące możliwych nieprawidłowości. Ostateczne decyzje dotyczące ewentualnego zwrotu zakwestionowanych środków podejmie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego po zakończeniu całej procedury.