Instytut Strategii i Rozwoju, Pracodawcy RP wraz z Narodowym Centrum Badań Jądrowych oraz przedstawicielami środowisk pacjenckich zorganizowali wspólną konferencję „Innowacje w medycynie”. Organizatorzy spotkania starali się odpowiedzieć na pytanie „Jak innowacje przekładają się na poprawę jakości leczenia pacjentów?”, w rozmowach nie zabrakło również przykładów płynących z innych krajów. To już kolejna z cyklu debat, które mają na celu wypracowanie stanowisk wokół kluczowych obszarów w ochronie zdrowia. Środowisko ekspertów i pacjentów wspólnie wypracowało rekomendacje dotyczące likwidacji barier w rozwoju innowacji w medycynie, wskazując m.in. na: dostosowanie przepisów i procedur prawnych do możliwości współczesnej medycyny, zmianę modelu finansowania opieki zdrowotnej i właściwą alokację środków, premiowanie jakości w służbie zdrowia, rozwój innowacyjnych technik leczenia i ograniczenie obciążeń biurokratycznych.
Likwidacja barier w rozwoju i wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań w ochronie zdrowia stanowi duże wyzwanie w leczeniu pacjentów. Obecni na spotkaniu reprezentanci środowiska ekspercko-pacjenckiego przedstawili sytuację, możliwości, postulaty oraz kierunki rozwoju innowacji w zakresie omawianych tematów. Wyjściem do dyskusji była prezentacja Wielkopolskiego Centrum Onkologii (WCO) jako przykładu innowacyjnej placówki, wdrażającej nowoczesne rozwiązania w obszarze leczenia oraz organizacji ochrony zdrowia. Głównym celem wszelkich starań i prac podejmowanych przez Wielkopolskie Centrum Onkologii jest zapewnienie zmagającym się z nowotworami pacjentom opieki na jak najwyższym poziomie, odpowiadającym standardom innowacyjnej medycyny – zaznaczył dr n. med. Bartosz Urbański z WCO. Przedstawiciel Centrum przedstawił dostępne w poznańskiej placówce innowacyjne techniki leczenia, jak system CyberKnife umożliwiający nieinwazyjne niszczenie guza nowotworowego i istotnie ograniczający wysokości dawki promieniowania jonizującego oraz tomoterapię, która łączy cechy aparatu terapeutycznego z tomografem komputerowym. Wielkopolskie Centrum Onkologii posiada od ponad pół roku Robot da Vinci – jedno z najbardziej nowoczesnych i zaawansowanych technologicznie urządzeń do leczenia chorób nowotworowych. Wielkopolskie Centrum Onkologii dysponuje zasobami materialnymi i personalnymi, które gwarantują realizację usług medycznych na najwyższym poziomie. Multidyscyplinarna, wysoko wykwalifikowana kadra lekarzy, fizyków, diagnostów oraz specjalistów innych profesji medycznych i okołomedycznych pozwala na holistyczne podejście do pacjenta, jest gwarantem bezpieczeństwa oraz najwyższych standardów leczenia – podkreślił dr n. med. Bartosz Urbański z WCO. Ogromnym i niezwykle istotnym elementem działalności poznańskiego Centrum jest też Projekt INPRONKO, zakładający rozwój protonoterapii w Polsce oraz budowę ośrodka protonoterapii w Poznaniu. Jednym z wiodących partnerów Konsorcjum Projektu INPRONKO jest Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), które podczas konferencji przedstawiło działalność oraz strategię na dalszy rozwój innowacyjności w polskiej medycynie. NCBJ jest od lat zaangażowane w projekty zdrowotne, rozwijając polską myśl technologiczną. Centrum realizuje projekty naukowe i wdrożeniowe z największymi centrami naukowymi na świecie. Pani Agnieszka Misiarz z NCBJ, wśród barier na drodze rozwoju innowacyjności wskazała zbyt obszerną biurokrację w procesach zamówień publicznych.
Obecne na konferencji organizacje pacjenckie przedstawiły sytuację z punktu widzenia chorych, podkreślając, jak ważne w procesie pokonywania choroby jest zapewnienie pacjentom merytorycznej wiedzy oraz informacji na temat innowacyjnych metod leczenia. Polscy pacjenci są w znacznie gorszej sytuacji niż chorzy w innych krajach Unii Europejskiej. Sytuacja jest bardzo przykra i skomplikowana, a różnorodność problemów chorych wymaga podjęcia jak najpilniejszych kroków i zmian wprowadzanych przez administrację rządową – powiedziała Anna Kupiecka, Prezes Fundacji OnkoCafe – Razem Lepiej. Podkreślając znaczenie informacji w procesie leczenia, Fundacja kieruje wiele programów do pacjentów oraz ich bliskich i rodzin, na bieżąco angażując się w działania mające na celu zwiększanie świadomości społecznej wokół chorób, prowadząc i wspierając działania edukacyjne, a co równie ważne – będąc partnerem w dialogu i konsultacjach z resortem zdrowia. Mapy potrzeb zdrowotnych pokazują, jak wiele regionów nie posiada dostępu do nowoczesnego leczenia, takiego jak chociażby mikroradiochirurgia. Problem bardzo często wynika już z samej komunikacji w danym szpitalu. Placówki, które nie posiadają w swoich strukturach dostępności do danej innowacyjnej metody leczenia, nie informują o tym pacjentów. Kluczowe jest zatem bieżące uświadamianie i edukacja opinii publicznej – powiedziała Anna Kupiecka. Kluczem winno być zdrowie pacjenta, a więc dostępność do ośrodków powinna być równa na terenie całego kraju – dodała.
Radioterapia jest, obok chirurgii, główną metodą leczenia onkologicznego. Oczekiwania pacjentów dotyczące efektów rozwoju innowacyjnych metod radioterapii to m.in. zwiększenie dostępności do wszystkich technik, zgodnie ze światowymi możliwościami i wskazaniami do ich zastosowania oraz wzrost bezpieczeństwa i poprawa jakości leczenia – zaznaczyła Barbara Ulatowska, Prezes Stowarzyszenia Pacjentów Leczonych Radioterapią. Wszystkie aktywności Stowarzyszenia służyć mają dobru pacjentów onkologicznych i wspierać działania środowiska onkologicznego na rzecz poprawy jakości leczenia radioterapią.
Kształtowanie innowacyjnego systemu organizacji ochrony zdrowia wymaga całościowego spojrzenia i kompleksowego podejścia, a w tym uwzględniania kosztów pośrednich, wynikających między innymi z zastosowania nieefektywnych procedur czy metod leczenia. Brak systemowego podejścia do finansowania procedur medycznych oraz efektywnie prowadzonej polityki zdrowotnej zostały wskazane jako kolejne bariery w rozwoju innowacji w medycynie. Zagadnienie to przedstawiła Agnieszka Sznyk, Prezes Zarządu Instytutu Innowacji i Odpowiedzialnego Rozwoju. Zwiększenie bieżących kosztów leczenia i zapewnienie pacjentom nowoczesnych i przynoszących pożądany efekt terapii, eliminuje generowanie wysokich kosztów społecznych, związanych m.in. z kosztami wynikającymi z niezdolności pacjentów do pracy, wydatkami na absencję chorobową, ubezpieczeniami i rentami społecznymi. Wprowadzanie i stosowanie innowacyjnych oraz uznanych na świecie technik leczenia oraz organizacją ochrony zdrowia, poza najważniejszym czynnikiem, czyli zdrowiem mieszkańców, wpływa pozytywnie na sytuację społeczno-ekonomiczną kraju.
Nieodpowiednio lokowane są środki Narodowego Funduszu Zdrowia. Kuleje opieka nad pacjentem po wyjściu ze szpitala, co przekłada się na pogorszenie rokowań pacjenta i ponowne hospitalizacje. Niewystarczająca jest dostępność do porad specjalistów, farmakoterapii i rehabilitacji pacjentów. To szczególnie ważne w przypadku niewydolności serca – kontynuowała Beata Ambroziewicz, Członek Zarządu Polskiej Koalicji Pacjentów Onkologicznych. Dodała, że w zakresie głównych barier w rozwoju innowacyjności, borykamy się z nieodpowiednim modelem finansowania opieki zdrowotnej, niewłaściwą alokacją środków, nieefektywną dystrybucją, która przejawia się chociażby w zbyt dużej liczbie hospitalizacji, podczas gdy współczesne rozwiązania technologiczne zapewniają możliwości skutecznego leczenia ambulatoryjnego.
Uczestnicy spotkania zgodnie potwierdzili chęć współpracy na rzecz wypracowywania rozwiązań służących rozwojowi i innowacjom w medycynie w Polsce.
Agnieszka Jadczyszyn
