Już nie ciupaga – zobacz konkursowe pamiątki z Zakopanego

„Domy. Duchy” to zestaw świec dekoracyjnych inspirowanych niszczejącymi, zabytkowymi domami Zakopanego
„Domy. Duchy” to zestaw świec dekoracyjnych inspirowanych niszczejącymi, zabytkowymi domami Zakopanego
„Domy. Duchy” to zestaw świec dekoracyjnych inspirowanych niszczejącymi, zabytkowymi domami Zakopanego

„Domy. Duchy”, projekt-manifest autorstwa Łukasza Leśniaka zdobył pierwszą nagrodę w organizowanym przez Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem konkursie na projekt pamiątki z Zakopanego. „Zakopiny” zaprojektowane przez duet Anna Libera i Jan Strumiłło zdobyły drugie miejsce, a trzecia nagroda przypadła w udziale Joannie Makowskiej-Surowiec za projekt „Grań Giewontu”. Oprócz nagród głównych wręczono trzy wyróżnienia oraz jedną nagrodę specjalną i dwa specjalne podziękowania.

– Otrzymaliśmy niemal 300 prac przesłanych przez osoby z całej Polski. Jesteśmy bardzo pozytywnie zaskoczeni tym ogromnym odzewem na nasz konkurs. Wśród zgłaszających projekty byli zarówno profesjonalni projektanci, studenci wzornictwa, artyści czy rzemieślnicy z Podhala – mówi Anna Wende-Surmiak, dyrektor Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.

Oceniając projekty jurorzy – Jarosław Hulbój, Paweł Jasiewicz, Anna Kozak, Tomek Rygalik, Marcin Rząsa i Anna Wende-Surmiak oraz Bogna Świątkowska – brali pod uwagę zarówno koncepcję, funkcjonalny aspekt proponowanego przedmiotu jako pamiątki, jak również realne możliwości technologiczne wyprodukowania konkretnej pamiątki.

NAGRODY GŁÓWNE

I miejsce
nagroda w wysokości 10 000 zł
„Domy. Duchy”; autor: Łukasz Leśniak

To projekt manifest, który idealnie wpisuje się w ideę stojącą u źródła ogłoszenia przez Muzeum Tatrzańskie konkursu na pamiątkę z Zakopanego, czyli krytycznego spojrzenia na otaczającą nas rzeczywistość oraz poszanowania tradycji i kultury regionu. „Domy. Duchy” to zestaw świec dekoracyjnych inspirowanych niszczejącymi, zabytkowymi domami Zakopanego. Projekt jest sprzeciwem wobec niszczeniu zabytków w Zakopanem, a co za tym idzie pamięci o przeszłości miasta. „Domy. Duchy” niosą mocny, ale przede wszystkim jednoznaczny przekaz – niszczenie zabytków i zmienianie ich w nijakie budynki powoduje usuwanie z tkanki miejskiej elementu, który nadał mu charakter. Bardzo rzadko się zdarza, nawet w krytycznym projektowaniu, żeby się udało tak klarownie wydestylować ideę i zamknąć ją w obiekcie. Historia designu zna w zasadzie przede wszystkim przypadki kiedy to się nie udaje. Jesteśmy przekonani, że jest to projekt, który przejdzie do historii wzornictwa. „Domy. Duchy” wymuszają na odbiorcy refleksję stawiając go przed wyborem – czy zostawi pamiątkę w formie estetycznej woskowej figury i będzie mógł długo wspominać wizytę w mieście czy je spali i zapomni. Autor wyraża nadzieję, że figury pozostaną w takiej formie jak je zaprojektował, tak samo jak wyraża nadzieję, że w Zakopanem przetrwają zabytki i miasto zachowa swój charakter. Pod czym podpisują się zarówno jurorzy jak i organizator konkursu.

II miejsce
nagroda w wysokości 5 000 zł
„Zakopiny”, autor: Anna Libera i Jan Strumiłło

Autorzy projektu sami określili je jako modny drobiazg. I właśnie modny charakter i niewielka forma sprawiają, że Zakopiny mogą stać się pamiątką idealną. Mogą być noszone przez osoby w każdym wieku jako ozdoba, czy swoista odznaka za sprawności zdobyte w górach. Przypięte do plecaka zabieranego na tatrzańską wędrówkę manifestować będą przywiązanie do tutejszej tradycji i kultury. Autorzy projektu stworzyli zestaw 8 przypinek przedstawiających tańce zbójnickie inspirowane twórczością Zofii Stryjeńskiej i dwa niedźwiedzie: biały – znany powszechnie z Krupówek i brunatny – postrach górskich wycieczek. Mimo trudnej techniki projekty świetnie oddają ruch i można w nich odnaleźć prawdziwie zakopiański klimat.

III miejsce
nagroda w wysokości 3 000 zł
„Grań Giewontu”, autor: Joanna Makowska-Surowiec

To projekt podchodzący do tematu pamiątki w zupełnie nowy i zaskakujący sposób. Zasłony znajdziemy na wielu stoiskach w Zakopanem. Turyści chętnie sięgają po nie, jako po ładną rzecz związaną z lokalną tradycją, którą chcą mieć w swoim domu. „Grań Giewontu” nadaje zwykłemu, używanemu przez każdego elementowi wystroju wnętrza, zupełnie nowy emocjonalny, pozafizyczny wymiar. „Grań Giewontu” to pamiątka zarówno praktyczna jak i symboliczna. Odwołuje się do tego, z czym każdy turysta ma do czynienia, czego pragnie wyjeżdżając do Zakopanego – widoku z okna na góry. „Grań Giewontu” jest widokiem z okna, który zostaje na zawsze. Jednocześnie wymaga od odbiorcy interakcji, uruchomienia wyobraźni. Grań Giewontu pojawia się i znika. Zasłona powieszona w oknie tworzy panoramę gór. Pamiątką staje się przestrzeń pusta, zasugerowana przez odciętą grań Giewontu. Zasłona, na którą czasami spojrzymy i przeniesiemy się do chwil spędzonych na Podhalu. Powietrzna grań to miejsce, gdzie pozostają wspomnienia. Elementy wykończeniowe wykorzystują podhalańską tradycję i symbolikę – gruba taśma jest nawiązaniem do pięknego, surowego wystroju chaty góralskiej. Ręcznie haftowane krzyżyki nawiązują do tradycji haftu na Podhalu. Tym samym Grań Podhala staje się wyjątkowym projektem łączącym tradycję z nowoczesnym projektowaniem.

Wyróżnienie
nagroda w wysokości 1 350 zł
„Fałatek”, autor: Paulina Nowak

Fałatek słowo to oznacza w gwarze kęs, kawałek. I jest idealnym określeniem na zaproponowaną pamiątkę nawiązującą do potrzeby towarzyszącej wielu turystom zabrania kawałka gór ze sobą do domu. Zamiast kamyka ze szlaku – których zbieranie jest zabronione – możemy mieć fałatka. Małą, wykonaną ręcznie kostkę smrekową z wyrzeźbionymi dłutem motywami zakopiańskiej architektury. To wieloznaczny a jednocześnie niezwykle prosty obiekt, który przez swoją prostotę wynosi się na emocjonalne wyżyny. Bezpośrednią inspiracją dla autorki projektu było podhalańskie budownictwo, a drewno używane do tworzenia fałatków pochodzić ma z odpadów lub recyclingu. „Fałatek” może występować także w kolorze – do jego barwienia będą używane naturalne barwniki pozyskane z resztek z lokalnych karczm bazujących na tradycyjnej kuchni góralskiej, jak łupiny cebuli czy czerwona kapusta. Razem z nazwą tworzy projekt kompletny. „Fałatek” idealnie nadaje się także do kolekcjonowania. „Fałatek” pełni funkcję dekoracyjną, ale jest także przedmiotem miłym w dotyku, w którym niejako przekazywany jest dotyk rąk, które go wyrzeźbiły, przez co nabiera żywego i osobistego charakteru. Jesteśmy przekonani, że wzięcie fałatka do ręki rzeczywiście przywołuje wspomnienia, a sama nazwa ma szansę zacząć być używana w regionie zamiast słowa pamiątka.

Wyróżnienie
nagroda w wysokości 1 350 zł
„Memory”, autor: Oliwia Mosoń

Nagradzamy projekt za wykorzystanie znanej wszystkim formy gry memory i połączenie jej z góralską gwarą oraz wysmakowaną, nowoczesną grafiką. Jako pamiątka jest propozycją dla osób w każdym wieku, a jesteśmy przekonani, że to jest ważna cecha pamiątki jako takiej. Zaproponowane Memory łączy funkcję nośnika wspomnień z funkcją edukacyjną i troską o zachowanie tożsamości regionu.

Wyróżnienie
nagroda w wysokości 1 350 zł
„Morskie Oko”, autor: Agata Jarosławiec

Kubek jako pamiątka wydaje się banalny, a jednak autorka projektu w wyjątkowy sposób stworzyła z tego oczywistego przedmiotu nośnik tatrzańskiej natury. Inspiracją do stworzenia kubka stał się górski krajobraz Morskiego Oka oraz tradycja polskiej ceramiki. Forma wizualna kubka bezpośrednio wynika z uproszczonego kształtu jeziora zarysowanego na dnie. Dzięki wykorzystaniu form istniejących w naturze, powstał przedmiot o minimalistycznym nowoczesnym wyrazie, do stosowania na co dzień. Dodatkowym atutem tego projektu jest nawiązanie poprzez zastosowaną kolorystykę – biel i kobalt – do tradycji polskiej ceramiki. Projekt też otwiera przestrzeń do stworzenia serii kubków z tatrzańskimi jeziorami.

Specjalne podziękowania
dla Natalii Szultki, najmłodszej uczestniczki konkursu

Specjalne podziękowania
dla Wacława Kuli za wyjątkowy pietyzm w przygotowaniu projektu konkursowego i niezwykłą formę jego przedstawienia

Nagroda specjalna
dla Jana Pfeifera za projekt Góralski Ornament za wyjątkowy pomysł na niematerialną pamiątkę

Organizowany przez Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem konkurs na zaprojektowanie pamiątki z Zakopanego skierowano do projektantów, rzemieślników, artystów i miłośników Podhala oraz tatrzańskiej symboliki. Ideą konkursu było wyłonienie oficjalnej, oryginalnej i dobrze zaprojektowanej pamiątki z Zakopanego. Takiej która nawiąże do podhalańskiej tradycji, kultury, a także przyrody. Zgłoszenia konkursowe oceniało jury w składzie: Jarosław Hulbój, Paweł Jasiewicz, Anna Kozak, Tomek Rygalik, Marcin Rząsa i Anna Wende-Surmiak, Bogna Świątkowska. Organizatorem konkursu jest obchodzące w tym roku 130-lecie istnienia Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.

Organizator: Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem

Konkurs dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach Programu EtnoPolska 2019

źródło: Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem


BBA Transport System

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *