Choć system kaucyjny w Polsce ruszy formalnie 1 października, pierwsze oznakowane opakowania trafią do sklepów dopiero pod koniec roku. Pełne wdrożenie nowego rozwiązania przewidywane jest w 2026 roku.
Nowy system kaucyjny obejmujący plastikowe butelki do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra oraz szklane butelki zwrotne do 1,5 litra wchodzi w życie 1 października. W praktyce będzie to jednak okres przejściowy, podczas którego producenci i sprzedawcy będą wyprzedawać zapasy opakowań bez oznakowania systemu. Pierwsze butelki i puszki ze specjalnym logotypem pojawią się w sklepach w listopadzie i grudniu, a na szerszą skalę – od początku przyszłego roku.
Eksperci podkreślają, że kaucję w wysokości 50 groszy będzie można odzyskać wyłącznie za opakowania z odpowiednim oznaczeniem i czytelnym kodem kreskowym. Zwrot odbywać się będzie poprzez butelkomaty lub ręcznie w mniejszych sklepach. Automat nie wypłaci gotówki – konsument otrzyma bon, który należy wymienić przy kasie na pieniądze. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaleca, aby opakowań nie zgniatać, a jedynie opróżniać przed oddaniem.
Przedstawiciele branży zwracają uwagę, że system został wprowadzony w bardzo krótkim czasie i w skomplikowanej formule wielu operatorów, co zwiększa ryzyko problemów organizacyjnych. Niezbędna jest więc szeroka kampania informacyjna, aby uniknąć sytuacji, w której konsumenci będą próbowali zwracać opakowania bez znaku kaucji.
Organizacje ekologiczne przypominają, że system przyniesie wymierne korzyści – ograniczy zaśmiecanie przestrzeni publicznej, obniży emisję CO2 i pozwoli Polsce uniknąć części opłat z tytułu tzw. plastic tax. Zdaniem ekspertów kaucja to najskuteczniejszy sposób na osiągnięcie nawet 90-procentowego poziomu zbiórki zużytych opakowań po napojach.