Od 1 października w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny obejmujący plastikowe butelki do 3 litrów, puszki do 1 litra oraz – od 2026 roku – szklane butelki wielokrotnego użytku.
Z systemu wyłączono jednak szkło jednorazowe. Wiceminister klimatu Anita Sowińska zapowiedziała, że podejmie inicjatywę, aby takie opakowania w przyszłości również w nim uwzględnić.
Podczas prac nad ustawą już wcześniej pojawiały się głosy sprzeciwu, głównie ze strony małych sklepów, które wskazywały na problemy logistyczne związane ze zbiórką jednorazowych butelek szklanych. Dlatego ostatecznie nie znalazły się one w systemie – ani w pierwotnej wersji ustawy, ani w nowelizacji z 2024 roku. Według Sowińskiej temat będzie wymagał konsultacji, a być może także ponownej zmiany przepisów.
Resort klimatu podkreśla, że priorytetem pozostaje rozwój butelek wielokrotnego użytku, które wpisują się w gospodarkę o obiegu zamkniętym. Szklana butelka zwrotna może zastąpić około 20 jednorazowych, a w krajach takich jak Niemcy czy Finlandia jest wykorzystywana dziesiątki razy, zanim trafi do recyklingu.
Kaucja w Polsce wyniesie 50 groszy za plastik i puszki oraz 1 zł za szkło wielorazowe. System ma ograniczyć ilość odpadów komunalnych i zwiększyć recykling. Opakowania będzie można zwracać w sklepach i automatach bez konieczności okazywania paragonu, a nieodebrane środki zasilą fundusz utrzymania systemu.
Kilka lat temu słuchałem wywiadu z byłym ministrem ochrony środowiska Szwecji. Opowiadał jakim idiotyzmem jest zbieranie szklanych butelek w celu ponownego użycia. Energia konieczna do ich zbiórki, transportu i mycia, chemikalia konieczne do ich czyszczenia niszczą środowisko o wiele więcej niż topienie szkła i produkcja nowych butelek