Bazylika Archikatedralna pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela

Katedra została wzniesiona w obecnym kształcie w XIV wieku. Wcześniej była tutaj drewniana kaplica. Początkowo był to kościół parafialny, lecz nabierając stopniowo coraz większego znaczenia, stał się pod koniec XVI wieku najważniejszym kościołem Rzeczpospolitej. W XVII wieku gotycką świątynię przebudowano w duchu baroku. Był to wówczas jeden z najbogatszych kościołów Polski, którego wnętrze wypełniały dzieła sztuki powstałe dzięki mecenatowi królów i szlachty.

 

Bazylika była świadkiem wielu historycznych wydarzeń jak np. koronacja króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku. Odbywały się tu również śluby i pogrzeby królewskie. Szczególne znaczenie miał fakt zaprzysiężenia tutaj pierwszej w Europie Konstytucji 3 Maja w 1791 roku.
Podczas powstania warszawskiego w 1944 roku Katedra była terenem walk, a po jego upadku została wysadzona w powietrze. Zniszczeniu uległo 90% murów. Po II wojnie światowej zrekonstruowano pierwotną formę świątyni, przywracając dawną wysokość dachu i gotycką formę elewacji. Przez ceglany portal wchodzi się obecnie z gwarnej i zatłoczonej ulicy do surowego wnętrza z gwieździstym sklepieniem, przenosząc się w klimat innej Warszawy.
Konsekracji odbudowanej po wojnie świątyni dokonał 9 czerwca 1960 roku kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Polski. W Bazylice znajduje się między innymi grób Prymasa Wyszyńskiego, a w jej kryptach grobowce książąt mazowieckich, arcybiskupów warszawskich, ostatniego króla Polski – Stanisława Augusta Poniatowskiego, prezydenta Warszawy Gabriela Narutowicza, pisarza-noblisty Henryka Sienkiewicza oraz muzyka i męża stanu Ignacego Jana Paderewskiego.
W ostatnich latach kościół stał się ważnym, międzynarodowym, centrum promocji muzyki sakralnej.
W okresie letnim w Archikatedrze odbywają się koncerty organowe.

źródło: www.um.warszawa.pl