Od początku 2026 roku ZUS przeprowadził ponad 20,5 tys. kontroli płatników składek, z czego w ponad 18,4 tys. stwierdzono nieprawidłowości. Łączna wartość ustaleń finansowych przekroczyła 373 mln zł.
ZUS podsumował wyniki kontroli płatników składek przeprowadzonych od stycznia do sierpnia 2026 roku. W tym czasie Zakład sprawdził 20 529 podmiotów, a nieprawidłowości stwierdzono w 18 495 przypadkach. Oznacza to, że problemy wykryto podczas 90,1 proc. kontroli. W 15 697 postępowaniach miały one również wymiar finansowy.
Łączna wartość ustaleń wyniosła 373,3 mln zł. Zdecydowana większość tej kwoty, 369,6 mln zł, dotyczyła niewłaściwego naliczania składek na ubezpieczenia społeczne. Kolejne 12,7 mln zł związane było z nieprawidłowym naliczaniem lub rozliczaniem świadczeń. ZUS zwraca uwagę m.in. na przypadki zaniżania podstawy wymiaru składek, niewłaściwego stosowania różnych form zatrudnienia oraz błędów przy zgłaszaniu pracowników do ubezpieczeń.
Zakład kontroluje obecnie znacznie mniej firm niż kilka lat temu. W 2017 roku przeprowadzono ponad 60,8 tys. kontroli, podczas gdy obecnie ich liczba jest zdecydowanie niższa. Jednocześnie skuteczność działań wzrosła – dziewięć lat temu nieprawidłowości stwierdzano w około 65 proc. postępowań, a obecnie odsetek przekracza 90 proc.
Zmiana wynika z wykorzystywania analizy danych i modeli ryzyka do wyboru podmiotów kierowanych do kontroli. ZUS koncentruje się przede wszystkim na firmach, w których prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości jest większe. Szczególną uwagę zwraca m.in. na transport międzynarodowy, pośrednictwo pracy, ochronę oraz pracę wykonywaną za pośrednictwem platform. Zakład podkreśla, że część wykrywanych problemów to zwykłe błędy w dokumentacji, które można usunąć poprzez korektę dokumentów i uregulowanie należności.