Parlament i Rada osiągnęły tymczasowe porozumienie w sprawie przedłużenia środków liberalizacji handlu dla Ukrainy w obliczu agresji Rosji.
Tymczasowe zawieszenie ceł przywozowych i kontyngentów na ukraiński eksport produktów rolnych do UE zostanie przedłużone o kolejny rok, do 5 czerwca 2025 r., aby wesprzeć Ukrainę w obliczu trwającej wojny z Rosją.
Komisja może podjąć szybkie działania i nałożyć wszelkie środki, które uzna za konieczne, jeśli wystąpią znaczące zakłócenia na rynku UE lub na rynkach jednego lub kilku krajów UE z powodu importu z Ukrainy.
Rozporządzenie przewiduje również hamulec bezpieczeństwa dla szczególnie wrażliwych produktów rolnych, a mianowicie drobiu, jaj i cukru. Posłowie zapewnili rozszerzenie tej listy o owies, kukurydzę, kaszę i miód. Uzyskali również stanowcze zobowiązania Komisji Europejskiej do podjęcia działań w przypadku gwałtownego wzrostu importu pszenicy z Ukrainy. Okresem odniesienia dla uruchomienia hamulca bezpieczeństwa będą lata 2022 i 2023, co oznacza, że jeśli import tych produktów przekroczy średnią wielkość z tych dwóch lat, cła zostaną ponownie nałożone. Negocjatorzy PE zapewnili również, że Komisja będzie działać szybciej – w ciągu 14 dni zamiast 21 dni – w przypadku osiągnięcia poziomów wyzwalających automatyczne zabezpieczenia.
Sprawozdawczyni Sandra Kalniete (EPL, Łotwa) powiedziała: „Dzisiejsze porozumienie wzmacnia ciągłe zaangażowanie UE po stronie Ukrainy w obliczu brutalnej agresji Rosji, aż do zwycięstwa Ukrainy. Ataki Rosji na Ukrainę i jej produkcję żywności mają również wpływ na rolników z UE. Parlament wysłuchał ich obaw i wzmocnił środki ochronne, które zmniejszyłyby presję na unijnych rolników, gdyby zostali przytłoczeni nagłym wzrostem importu z Ukrainy”.
Parlament i Rada będą teraz musiały dać ostateczne zielone światło dla tymczasowego porozumienia. Obecne zawieszenie wygasa 5 czerwca 2024 roku. Nowe przepisy powinny wejść w życie natychmiast po tej dacie wygaśnięcia.
Układ o stowarzyszeniu UE-Ukraina, w tym pogłębiona i kompleksowa strefa wolnego handlu, zapewnił ukraińskim przedsiębiorstwom preferencyjny dostęp do rynku UE od 2016 roku. Po rozpoczęciu przez Rosję agresywnej wojny, w czerwcu 2022 r. UE wprowadziła autonomiczne środki handlowe (ATM), które umożliwiają bezcłowy dostęp wszystkich ukraińskich produktów do UE. Środki te zostały przedłużone o rok w 2023 roku. W styczniu Komisja Europejska zaproponowała zawieszenie ceł przywozowych i kontyngentów na ukraiński eksport na kolejny rok. W przypadku Mołdawii podobne środki zostały przedłużone o kolejny rok po wygaśnięciu obecnych środków w dniu 24 lipca 2024 r. Rosja celowo zaatakowała ukraińską produkcję żywności i obiekty eksportowe na Morzu Czarnym, aby osłabić gospodarkę tego kraju i zagrozić globalnemu bezpieczeństwu żywnościowemu.
źródło: PFPZ ZP