Skutkiem nadwyżek złomu na rynku krajowym będą trudności z zagospodarowaniem złomu jako surowca wtórnego, co może stwarzać realne zagrożenie dla stanu środowiska naturalnego w kraju – pisze w oświadczeniu Izba Przemysłowo-Handlowa Gospodarki Złomem.
IPHGZ wystosowała oświadczenie w związku z pracami Komisji Europejskiej nad ograniczeniem eksportu złomu z obszaru Unii, a dokładnie rewizji rozporządzenia (EC) nr 1013/2006 dot. transgranicznego przemieszczenia odpadów oraz planami Polskiego Rządu popierającymi te działania.
Czytamy w nim:
„Izba Przemysłowo-Handlowa Gospodarki Złomem skupia przedsiębiorstwa zajmujące się handlem i recyclingiem złomu stalowego. Nasi członkowie są głównymi dostawcami tego surowca do polskich hut jak również eksportują złom do odbiorców w Unii Europejskiej oraz poza Unię.
Złom stalowy jest przetworzonym odpadem, surowcem wtórnym surowcem niezbędnym w procesie technologicznym produkcji stali. Złom stalowy niezależnie od jego obecnej klasyfikacji w Polsce jak i w krajach UE jako odpad jest pożądanym towarem sprzedawanym na całym świecie.
Jakiekolwiek ograniczenia eksportowe wprowadzone dla tak wartościowych i przetworzonych odpadów zaszkodziłyby branży recyklingu, którą nasza Izba w zakresie złomów stalowych reprezentuje.
Chcemy podkreślić, że Polska od wielu lat jest eksporterem złomu netto, czyli generuje nadwyżki ilościowe złomu. Ilość złomu generowanego w Polsce jest stała i utrzymuje się w przedziale 0,4-0,5 mln ton miesięcznie. W zeszłym roku nadwyżka liczona jako różnica pomiędzy tonażem złomu eksportowanego i importowanego wyniosła 1,34 mln ton, co stanowiło aż ok. 25% całości generowanego krajowego złomu stalowego.
Wielkość eksportu podyktowana jest ograniczonymi możliwościami produkcyjnymi w hutach na terenie naszego kraju.
Zabiegi polskiego hutnictwa w kierunku ograniczenia eksportu złomu prowadzone są w kontekście wypełniania postanowień Fit for 55, a tym samym zmian w technologii produkcji stali wykorzystujących złom zamiast rudy żelaza, perspektywa ta może nastąpić w okresie 20-30 lat natomiast zakaz w najbliższym okresie.
W sytuacji gdy Polska przez wiele lat pozostaje eksporterem złomu netto, w perspektywie proponowanych rozwiązań zmierzających do ograniczenia eksportu złomu poza kraje UE, będzie jawnym ograniczeniem swobody gospodarczej i może pozbawić przedsiębiorców zajmujących się recyclingiem funkcjonowania w warunkach rynkowych.
Obawiamy się, że w efekcie wprowadzonych ograniczeń eksportu złomu stalowego, nadwyżka ta nie zostanie zagospodarowana wyłącznie dzięki eksportowi do Unii Europejskiej, jako że dotychczasowo znaczna część z eksportowanego złomu z Polski do Unii i tak finalnie była eksportowana w tranzycie do krajów poza unijnych poprzez takie kraje Unii jak Litwa, Estonia, Holandia, czy Niemcy. Zgodnie z proponowanymi ograniczeniami, taki tranzytowy eksport nie będzie mógł być prowadzony.
Biorąc pod uwagę powyższe informacje, zaproponowane rozwiązanie ograniczające eksport złomu poza UE, czy to poprzez jego całkowite zakazanie czy też poprzez wprowadzenie ceł eksportowych, może doprowadzić do kilku bardzo negatywnych skutków na rynku krajowym.
Pierwszy skutek wynikły z generowanych nadwyżek złomu na rynku krajowym to trudności z zagospodarowaniem złomu jako surowca wtórnego, co może stwarzać realne zagrożenie dla stanu środowiska naturalnego w kraju.
Kolejnym niepożądanym skutkiem będzie negatywny wpływ na kondycję dostawców i poddostawców złomu, których w Polsce jest nawet kilka tysięcy, w tym wielu członków naszej Izby, często niewielkich firm rodzinnych, poprzez pozbawienie ich alternatywnych rynków zbytu. W konsekwencji wpłynie to na zmniejszenie konkurencyjności naszych rodzimych przedsiębiorców na arenie międzynarodowej i osłabienie wypracowanego potencjału polskich firm złomowych. Należy pamiętać i to szczególnie dziś, że głównym filarami wzrostu gospodarczego są eksport i konsumpcja krajowa. Ograniczenie konkurencji hamuje innowacyjność i zatrzymuje optymalną dystrybucję zasobów.
Niezagospodarowana nadwyżka złomu zgodnie z prawami podaży i popytu doprowadzi do znacznych spadków cen złomu uzyskiwanych przez przedsiębiorców złomowych co w efekcie będzie prowadzić do wielu bankructw lub ograniczenia działalności krajowych przedsiębiorstw złomowych, czemu towarzyszyć będzie wzrost bezrobocia i zmniejszone wpływy do budżetu państwa.
Jednocześnie chcemy podkreślić, że nasza Izba popiera ograniczenia eksportowe dla nieprzetworzonych odpadów, stanowiących zagrożenie dla środowiska i zdrowia ludzkiego oraz wspiera wszelkie działania mające na celu funkcjonowanie gospodarki w obiegu zamkniętym, ale w dobie proponowanych działań Ministerstwa Rozwoju niezbędna jest debata w celu zrozumienia różnych punktów widzenia i znalezienia wspólnego zrozumienia w interesie ochrony środowiska, redukcji emisji gazów cieplarnianych i gospodarki o obiegu zamkniętym, dlatego IPHGZ wnioskuje do Rzecznika MSP o podjęcie dialogu z MR w tym zakresie.”