Dlaczego małe miasta bardziej potrzebują pomocy w walce ze smogiem?

Piotr Woźny, podsekretarz stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii (fot. mat. MPiT)
Piotr Woźny, podsekretarz stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii (fot. mat. MPiT)
Piotr Woźny, podsekretarz stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii

O kryteriach, które zastosowano przy kwalifikacji miast do udziału w programie #PolskaBezSmogu oraz wsparciu dużych miast w walce z zanieczyszczeniem powietrza rozmawiamy z Piotrem Woźnym, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii.

Dlaczego do programu #PolskaBezSmogu zakwalifikowane zostały tylko miasta poniżej 100 tysięcy mieszkańców?

Pilotaż programu termomodernizacyjnego objął w pierwszej kolejności 23 mniejsze miasta z 33 polskich miast, które znalazły się na liście 50 najbardziej zanieczyszczonych miejsc Europy, sporządzonej przez Światową Organizację Zdrowia. Ten wybór podyktowany był przede wszystkim tym, aby w pierwszej kolejności wesprzeć osoby najmniej zamożne. Z danych z raportu Instytutu Badań Strukturalnych wynika bowiem, że ponad 87 proc. gospodarstw domowych pozostających w warunkach ubóstwa energetycznego mieszka właśnie w miastach, które mają poniżej 100 tysięcy mieszkańców. Kolejnym argumentem za pilotażem w mniejszych miastach jest to, że z mniejszymi ośrodkami łatwiej będzie wypracować właściwe rozwiązania, a zależy nam na możliwie szybkiej realizacji działań.

Czy możliwa jest korekta programu i dopisanie do niego większych miast? A jeżeli w grę nie wchodzi korekta programu, to czy planowany jest program dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców? Na jakie wsparcie i z czyjej strony mogą liczyć większe ośrodki w kontekście ograniczania źródeł niskiej emisji i walki z smogiem?

Nie zamykamy się na większe miasta – rozwiązanie kwestii smogu to dla rządu priorytet bez względu na wielkość obszaru, którego zanieczyszczenie powietrza dotyka. Jednak w przypadku dużych miast konieczne jest, z uwagi na ich specyfikę, wypracowanie indywidualnego modelu wsparcia. Do każdego z 10 większych miast figurujących na liście najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie zwrócimy się z zaproszeniem do współpracy. Na podstawie doświadczeń z pilotażu w 23 gminach planujemy stworzenie kompleksowego programu dla całej Polski. Nasze państwo stać na to, by ten program objął najbardziej potrzebujące rodziny w całej Polsce. Środki finansowe na to są i pozostają w dyspozycji szeregu podmiotów publicznych. 180 mln zł jest w Funduszu Termomodernizacji i Remontów, a w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej mamy aż 15,5 mld zł na poprawę jakości powietrza. Sporo zasobów mają też władze samorządowe i wojewódzkie, które koordynują wydatkowanie środków unijnych. Naszym zadaniem jest skoordynowanie tego procesu.

Wedle jakich kryteriów w 23 miastach z listy wybierane będą osoby, które otrzymają pomoc w ramach programu #PolskaBezSmogu? Czy samorządy dostaną jakieś precyzyjne wytyczne (np. dotyczące dochodów tych osób), czy Ministerstwo sprawę wytypowania beneficjentów programu zostawia władzom lokalnym?

Kryteria dla otrzymania wsparcia zostaną wypracowane we współpracy z samorządami. Przewidują to porozumienia pilotażowe, które zobowiązują strony do przeprowadzenia holistycznej diagnozy występującego w gminie zjawiska ubóstwa energetycznego. Prowadzenie działań pilotażowych w mniejszych miejscowościach pozwoli zbadać, które ścieżki dystrybucji środków najlepiej się sprawdziły i które modele współpracy między administracją rządową a samorządem przynoszą spodziewane efekty najszybciej.

Wspominał pan o możliwości uruchomienia ulgi podatkowej na termomodernizację. Jak powinien funkcjonować ten mechanizm? Czy można podać jakie propozycje szczegółowych rozwiązań przedstawi pan w toku rozmów z Ministerstwem Finansów?

Równolegle do rządowego programu dla osób najbardziej potrzebujących planujemy przygotować także ofertę dla tych rodzin, które nie są w bardzo trudnej sytuacji finansowej i mogą samodzielnie przeprowadzić termomodernizację swojego domu. Wspólnie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego chcielibyśmy stworzyć mechanizmy pozwalające im na skorzystanie z nisko oprocentowanych pożyczek.

Wiadomo już, na co w ramach programu może liczyć Skawina. Czy szczegóły współpracy są ustalone też z pozostałymi miastami z listy 23? Czy będzie to dopiero przedmiotem rozmów z samorządami? Jeśli tak, to w jakim horyzoncie czasowym planowane jest wynegocjowanie tych porozumień i ich podpisanie?

Porozumienia dotyczące programu pilotażowego z pozostałymi miastami z listy 23 gmin przewidzianych w projekcie #PolskaBezSmogu będą zawierane sukcesywnie do końca roku. Formuła porozumienia zakłada m.in. współpracę przy opracowaniu diagnozy ubóstwa energetycznego i mechanizmów jego redukcji, modeli wsparcia finansowego dla osób wykluczonych energetycznie czy też projektów kampanii promocyjno-informacyjnej. Ważnym elementem współdziałania będzie także wspólne wypracowanie rozwiązań legislacyjnych w tym zakresie. Realizacja porozumienia zakłada zaangażowanie szerokiego spectrum podmiotów: ośrodków pomocy społecznej, ośrodków badawczo-naukowych, przedsiębiorców, organizacji pozarządowych.

Na jakim etapie znajdują się przepisy regulujące normy paliw? Kiedy zostaną publicznie przedstawione? O ile przepisy te różnić się będą od propozycji zawartych w projekcie rozporządzenia o normach jakości paliw stałych, które w lutym ub. roku przedstawiło Ministerstwo Energii?

Projekt nowelizacji ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw został w tym tygodniu przyjęty przez rząd. To efekt prawie rocznej pracy Ministerstwa Energii oraz resortów odpowiedzialnych za realizację programu Czyste powietrze. W efekcie udało się stworzyć porozumienia w sprawie regulacji norm jakości węgla w Polsce. Uzgodniliśmy m.in. regulacje, dzięki którym z domowych palenisk znikną najbardziej szkodliwe paliwa w postaci mułów i flotokoncentratów. Ustawa zakłada także wyeliminowanie z rynku tzw. węgla niesortowanego, który w całości pochodzi z importu. Co równie ważne, ustawa wprowadzi nieistniejące do tej pory narzędzie dla konsumenta – świadectwo jakości węgla, które klienci otrzymywać będą od sprzedawców węgla, dostając w ten sposób informacje na temat wartości opałowej kupowanych paliw.

źródło: portalsamorzadowy.pl
foto: mat. MPiT

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *